Центр формирования здорового образа жизни города Астана

21 маусымда Астана қаласы әкімдігінде Дүниежүзілік есірткімен күрес және есіркінің заңсыз айналымымен күрес күніне арналған баспасөз конференциясы өтті.

Жасөспірімдер мен жастар арасындағы нашақорлық – тек қана жаһандық проблема ғана емес, сонымен қоса дамып келе жатқан Қазақстанның проблемасы.

Бүгінгі таңда есірткінің таралуы мен қолданылуына қатысты жағдайлар, қазіргі заманғы әлеуметтік теріс болмыстарға жиі әрі тез шалдығатын кәмелеттік жасқа толмағандар мен жасөспірімдердің өмірлеріне өте қауіпті.

Жыл сайын 31 мамыр күні ДДҰ Дүниежүзілік темекіден бас тарту күнін атап өтеді, яғни темекіні тартудан денсаулыққа келтірілетін қауіп факторына назар аударту және оны пайдаланудың шеңберін азайту бойынша шаралар насихатталады. Темекі тарту өлімге алып келетін себептер ішінде екінші орында тұр (гипертензиядан кейін), сондай-ақ қазіргі заманда бүкіл әлемде он ересектің біреуі осының салдарынан көз жұмуда.

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (бұдан әрі - ДДҰ) 2011 жылдың Дүниежүзілік темекіден бас тарту күнінің тақырыбы «Темекімен күрес жөнінде ДДҰ негіздемелік келісімі» (бұдан әрі – ТКНК ДДҰ) болып бекітілді.

Қазақстанда туберкулезді алдын алу бойынша айлық өз жұмысын бастады. Осыған байлансыты Астана қаласының әкімдігінде Денсаулық сақтау басқарамасы, Салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы және туберкулезге қарсы диспансер мамандары баспасөз конференциясын өткізді, оның қатысушылары Қазақстандағы, Астанадағы эпидемиологиялық жағдайы мен туберкулезді алдын алу жолдары туралы айтып берді.

Туберкулезге қарсы қызметтің және алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсетуде туберкулезге шалдыққандарды емдеу, анықтау, диагностикадан өткізу және санитарлық-ағартушылық кешенді жұмыстар өз жемісін берді, оны туберкулезге шалдыққан науқастар мен өлім көрсеткіштердің біртіндеп оң бола бастағанынан көруге болады. Астана қаласы бойынша 2010 жыл ішінде туберкулез ауруына шалдыққандар 13,1%-ға төмендеген.

Уақытылы ерте диагностика және дұрыс химиотерапия көп жағдайда туберкулезге шалдыққан науқастарды түбегейлі жазып шығарған. 2010 жылы қаланың ересек және жасөспірім тұрғындарының 46,4% флюоро тексерісінен өткен. Аталған тексеріс әдісінің нәтижесінде 61,4% науқас анықталды.

Бүгінгі таңда өзекті проблемалардың бірі туберкулез болып табылатыны ешкімге құпия емес. Ол туралы 2011 жылғы 28 қаңтардағы Қазақстан халқына Елбасының Н.А.Назарбаевтың Жолдауында қайталанып айтылды. Денсаулық сақтау мәселесінде негізгі екпін туберкулез салдарынан орын алған аурулар мен өлім деңгейін төмендетуге және салауатты өмір салтын насихаттауға жасалған. Халықтың әлеуметтік қорғалмағандары 66,2 пайызды, студенттер 7,2% пайызды құрады. Алғашқы рет анықталғандардың қатарында 2,9% медициналық мекемелердің қызметкерлері бар.

Мемлекет қамының арқасында, туберкулезді емдеу мен диагностикасы тегін болып табылады.

2011 жылдың 10 ақпанында қала әкімдігі ғимаратында Денсаулық сақтау басқармасы, Салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы және Онкологиялық орталықтың қатысуымен «Онкологиялық аурулардың алдын алу» тақырыбында баспасөз конференциясы өткізілді.

Баспасөз конференциясы онкологиялық аурулар қаупін алдын алу бойынша медициналық қызметкерлердің қызметін белсендіру мақсатында өткізілді. Бұл ретте бірінші кезекке темекі шегу, ішімдік және есірткі пайдалану шығады. Сондықтан баспасөз конференциясына онкологиялық динспансерден басқа,

«Темекiсiз» қоғамдық қорының үйлестірушісі, қалалық тубдиспансердің өкілдері, штаттан тыс профпатолог шақырылды.

Бүгінгі таңда онкологиялық аурулар өзекті проблема болып табылады.

Обыр ауруы бүкіл әлемдегі өлім-жітім себептерінің арасында бірінші орынды алады, Қазақстанда да жағдай осындай. 2009 жылы алғашқы рет Қазақстанда қатерлі ісік ауруларына шалдығушылық қанайналым жүйесі ауруларынан кейін екінші орынға шықты, 100 мың халыққа шаққанда 112,8 құрады. Онкологиялық патология құрылымы өзгерді. Осылай, 2004-2008 жылдары онкологиялық ауруларға шалдығу құрылымында тері обыры мен меланоманың салыстырмалы үлесі айтарлықтай артқан - 9,2%-дан 11,3%-ға дейін. Сарапшылардың пікірінше, қазіргі уақытта қатерлі ісік ауруларының пайда болу себептері белгілі болды, бұл жаңа оқиғалардың шамамен үштен бірінің алдын алуға мүмкіндік береді. Қатерлі ісік ерте кезеңде анықталған жағдайда, емдеу сәтті өтуі мүмкін.

ДДҰ сарапшыларының бағалауы бойынша, онкологиялық аурулардың 40%-ының дұрыс тамақтану, белсенді өмір салты және темекі шегуден бас тарту арқылы алдын алуға болады.

Обырды ерте анықтауды жақсарту да онкологиялық аурулармен кұресуде негізгі жайт болып табылады. Халықтың ақпараттандырылу деңгейі мен медициналық сауатын арттыру үшін бұқаралық ақпарат құралдарында онкология мәселелерін барынша кеңінен жариялау қажет. Обыр неғұрлым ертерек анықталған болса, оны емдеу үміті соғұрлым көбірек болады. Алайда халықтың медициналық жәрдемге жүгінуін арттыру ең басты жол емес, бұл жерде ең маңыздысы - скринингтік бағдарламалар жұмысын ретке келтіру. Дамыған елдерде обырдың тері, жатыр мойнағы, сүт безі, қуықасты безі, жуан ішек обыры сияқты түрлерінен болған өлім-жітімді төмендету тұрғындарға жаппай скрининг өткізу бойынша мамандандырылған бағдарламалардың нәтижесі болып табылады.

Баспасөз конференциясы осы өзекті проблемаға жұртшылық назарын аудару және онкологиялық аурулар туралы халықтың білімін арттыру және бұл аурудың қаншалықты қауіпті және қазіргі уақытта кеңінен таралып отырғанына тағы да бір назар аударту, онкологиялық аурулардың алдын алу бойынша жұмысты жақсарту мақсатында өткізіліп отыр.